Maimaim-poana, tsy mitaky anarana

Ny fahendrena malagasy, valiana ny fanontanianao.

Apetraho ny olanao amin'ny teny malagasy. Mihaino i iMahay, mamaly amim-panajana, dia atolony anao ny ohabolana marina, ny horonan-tsary manazava azy, ary ny toerana ahitana olona hiresahana.

Ohabolana androany

Ny teny toy ny atody, ka raha foy manana elatra.

Les paroles sont comme des oeufs, une fois écloses elles ont des ailes.

de Veyrières 4794, jereo

Tongasoa. Lazao amin'ny teninao izay entinao androany, na tsindrio ny toe-javatra manakaiky indrindra.
Ohatra, Fihavanana

Ny hazo tokana tsy mba ala.

Un seul arbre ne fait pas la forêt.

Houlder 237, Cousins et Parrett 2260, jereo

Tsy misy lanjany ny olona mitokana, ny vondrona no maharitra.

Henoy

Le fihavanana pris comme mode de vie, pas comme simple solidarité de famille.

Le proverbe qui place le lien avant l'argent, expliqué ligne par ligne.


Olona azo resahina

FIMPIMA, Fikambanan'ny Mpikabary MalagasyAssociation des mpikabary, 67 ha Sud, Antananarivo, 033 82 965 29Ny fikambanana mampiofana sy mampivondrona ny mpikabary, miaraka amin'ny Loabary an-dasy.fimpima.org
Ligne verte 147Ligne d'écoute, protection de l'enfance, gratuite, jour et nuit, Tout Madagascar, 147Tsindrio ny 147 avy eto Madagasikara. Maimaim-poana, isan'andro, olona nahazo fiofanana no mamaly.childhelplineinternational.org

Safidio ny toe-javatra

Na alaivo ny iray amin'ireto fanontaniana ireto

01Ny aloalo

Ny aloalo

Tsotra ny hazo, saingy misy sokitra mifanaraka eo aminy : lohan'omby sy tandrony, diamondra, boribory, efamira, tsipika. Isaky ny aloalo dia tantara iray naorina tamin'ireo endrika ireo.

0221 ohabolana

Ny ohabolana voamarina

Tsy manoratra ohabolana i iMahay. Izao lisitra izao ihany no ampiasainy, ary voatondro ny loharano nakana azy.

#OhabolanaHevitraToe-javatraLoharano
01Tondro tokana tsy mahazo hao.
Un seul doigt n'attrape pas un pou.
Tsy vitan'ny irery ny asa, ny firaisankina no hery.FihavananaHoulder 238, Cousins et Parrett 3124
02Ny hazo tokana tsy mba ala.
Un seul arbre ne fait pas la forêt.
Tsy misy lanjany ny olona mitokana, ny vondrona no maharitra.FihavananaHoulder 237, Cousins et Parrett 2260
03Aleo very tsikalakalam-bola toy izay very tsikalakalam-pihavanana.
Mieux vaut perdre les petits profits de l'argent que les petites attentions qui entretiennent la parenté.
Raha mifanandrina ny vola sy ny fihavanana, ny vola no afoy.Fihavananade Veyrières 4103
04Hitsikitsika tsy mandihy foana fa ao raha.
La crécerelle ne s'agite pas en vain, c'est qu'il y a quelque chose.
Misy antony foana ny fihetsika, vakio ny fikasana alohan'ny hitsara.Fahendrenade Veyrières 637
05Ny teny toy ny atody, ka raha foy manana elatra.
Les paroles sont comme des oeufs, une fois écloses elles ont des ailes.
Tsy azo averina intsony ny teny efa nivoaka, lanjao aloha vao lazaina.Fahendrenade Veyrières 4794
06Ny hevitry ny maro no fanjakana.
C'est l'avis du grand nombre qui fait le royaume.
Tsy maharitra ny fanapahan-kevitra raha tsy niaraha-nodinihina.Fahendrenade Veyrières 301
07Ny hevitry ny maro mahataka-davitra.
L'avis du grand nombre porte loin.
Mahita lavitra kokoa noho ny an'ny tokana ny fiaraha-misaina.FahendrenaDictionnaire vezo-français, forme merina d'usage courant
08Fanahy no olona.
L'âme, c'est l'homme.
Tsy ny laharana na ny fananana no mampiavaka olona fa ny toetrany.Fitondran-tenaCousins et Parrett 898, Nicol 320
09Ny soa atao levenam-bola.
Le bien que l'on fait est un trésor mis en réserve.
Tsy very mihitsy ny soa natao, miverina amin'ny tena ihany indray andro any.Fitondran-tenade Veyrières 2969, Nicol 439
10Ny tody tsy misy fa ny atao no miverina.
Il n'existe pas de vengeance, c'est ce que l'on fait qui revient sur soi.
Tsy ilaina ny mamaly ratsy, miverina ho azy amin'ny mpanao ny ataony.Fitondran-tenaNicol 479, Houlder dans sa forme longue
11Manasa lamba be tseroka, ka na madio aza mangarahara.
Laver un tissu très encrassé, même redevenu propre il reste usé jusqu'à la trame.
Misy hadisoana voavaha nefa mbola mamela dian-tsoratra eo amin'ny laza.Fitondran-tenaHoulder 144, Rinarasoa 2039, Cousins et Parrett 1571
12Asa vadi-drano, ka tsy vita tsy ifanakonana.
Travail de rizière, il ne s'achève que par l'entraide.
Mihoatra ny herin'ny tokana ny asa lehibe, ny fiaraha-miasa no mahavita azy.Asa sy ezakaHoulder
13Ny raharaha ifanakonana mora efa, izay iaraha-manao, vita haingana.
L'affaire que l'on mène ensemble s'achève aisément, ce que l'on fait à plusieurs se termine vite.
Mampihena ny enta-mavesatra ny fizarana azy, aleo mandamina noho ny miari-tena irery.Asa sy ezakaRinarasoa
14Miadam-pandeha ny fahalainana, ka mora tratry ny fahoriana.
La paresse avance si lentement que la misère la rattrape vite.
Ny fanemorana ny ezaka dia fanomezana lalana ny fahantrana.Asa sy ezakaNicol 490
15Ny hazo no vanon-ko lakana : ny tany naniriany no tsara.
Si l'arbre est bon à faire une pirogue, c'est que la terre où il a poussé était bonne.
Avy amin'ny tontolo nanabe azy ny hatsaran'ny olona : fianakaviana, fanabeazana, fampitana.FianaranaRakibolana malagasy, de Veyrières 2774 pour la variante
16Ny anatra, vahiny : tiana, mody mandry ; tsy tiana, mitampody.
Le conseil est un voyageur, si on l'aime il passe la nuit chez vous, si on ne l'aime pas il s'en retourne.
Tsy azo terena handray anatra ny olona, mijanona any amin'izay mandray azy ihany izy.FianaranaHoulder
17Ataovy toy ny lamban'akoho ny fanambadiana : faty no isarahana.
Faites du mariage comme du plumage de la poule, on ne s'en sépare qu'à la mort.
Fanekena tsy tokony horavan'inona na inona afa-tsy ny fahafatesana ny fanambadiana.Fanambadianade Veyrières 1359
18Vady mifankahita tenda.
Époux qui se voient jusqu'au fond de la gorge.
Tsy misy afenina eo amin'ny mpivady, ny fangaraharana no fototry ny tokantrano.Fanambadianade Veyrières 1352
19Ny vady no ray aman-dreny.
Le conjoint tient lieu de père et de mère.
Rehefa manambady, ny vady no fiankinana sy fiarovana toy ny ray aman-dreny.Fanambadianade Veyrières 1227
20Ny fahoriana no mampahahendry ny olona.
C'est le malheur qui rend l'homme sage.
Mampianatra izay tsy ampianarin'ny fiadanana ny fizahan-toetra.Fahorianade Veyrières 2644
21Ny fahoriana mahazaka maniraka.
La misère est un maître qui commande.
Manery hihetsika ny fahantrana, tsy avelany hipetraka fotsiny ny olona.FahorianaHoulder 1469

0316 horonan-tsary

Ny feo tokony ho henoina

Kabary, ohabolana nohazavaina, fomba aman-panao, hira gasy. Tsindrio ny sary vao mihodina ny horonan-tsary, tsy alefa mialoha.

Le dossier UNESCO du kabary : ses codes, ses formules d'ouverture, et la façon dont il se transmet.

Une leçon en malgache : comment on bâtit un kabary, et quel ton on prend devant l'assemblée.

Une mpikabary raconte son apprentissage et la place des femmes dans l'art oratoire.

Portrait d'un mpikabary au travail, du choix des images au respect de l'assistance.

Un vodiondry filmé de bout en bout : les paroles échangées entre les deux familles.

Un second vodiondry, pour entendre comment la même cérémonie varie selon les familles.

Les offrandes à préparer pour une demande en mariage, nommées une par une.

Un famadihana réel : ce que la famille mobilise, et comment on se tient pendant le rite.

Le proverbe qui place le lien avant l'argent, expliqué ligne par ligne.

L'origine d'un ohabolana sur le mauvais moment, replacée dans son contexte.

La différence entre un ohabolana et un simple dicton, pour ne pas citer de travers.

Le fihavanana pris comme mode de vie, pas comme simple solidarité de famille.

Le hira gasy, où la leçon de morale passe par le chant et la danse, sur la place du village.

Lecture ethnomusicologique du hira gasy et de sa fonction sociale.

Une troupe itinérante des hautes terres, du kabary d'ouverture jusqu'à la danse finale.

Des extraits chantés d'une troupe historique, et les conseils de conduite qu'ils portent.

048

Aiza no misy olona hiresahana

Toerana mamoaka ny antsipirihany momba azy ireo ihany. Tsy manao fotoana ho anao i iMahay, ary tsy mampita na inona na inona.

FIMPIMA, Fikambanan'ny Mpikabary Malagasy

Association des mpikabary, 67 ha Sud, Antananarivo, 033 82 965 29

Ny fikambanana mampiofana sy mampivondrona ny mpikabary, miaraka amin'ny Loabary an-dasy.

fimpima.org

Akademia Malagasy

Académie nationale des arts, des lettres et des sciences, Tsimbazaza, Antananarivo, +261 34 93 882 28

Mamoaka ny gazetiny, ny memoara ary ny asa momba ny Rakibolana Rakipahalalana ny Akademia.

akademia-malagasy.mg

Institut Français de Madagascar

Centre culturel, Analakely, Antananarivo, +261 20 22 236 47

Tranomboky, fampisehoana ary fihaonana, ao amin'ny 14 lalana Fahaleovantena.

institutfrancais-madagascar.com

Fondation H

Fondation d'art contemporain, Rue Refotaka, Antananarivo, +261 38 05 500 50

Fidirana maimaim-poana, talata ka hatramin'ny sabotsy 9 ora ka hatramin'ny 17 ora, alahady 10 ka hatramin'ny 16 ora.

fondation-h.com

Goethe-Zentrum Antananarivo

Centre culturel, Cercle Germano-Malagasy, Analakely, Antananarivo, +261 32 61 732 80

Tranomboky, sarimihetsika, mozika sy klioba misokatra ho an'ny daholobe, ao amin'ny Ifanomezantsoa.

goethe.mg

Musée de la Photographie de Madagascar

Musée, Anjohy, Antananarivo, +261 32 11 637 05

Ny sary nalaina teto Madagasikara teo anelanelan'ny 1860 sy 1960. Hamarino amin'ny telefaona ny ora.

photo-madagascar.com

Ligne verte 147

Ligne d'écoute, protection de l'enfance, gratuite, jour et nuit, Tout Madagascar, 147

Tsindrio ny 147 avy eto Madagasikara. Maimaim-poana, isan'andro, olona nahazo fiofanana no mamaly.

childhelplineinternational.org

Ordre National des Psychologues de Madagascar

Annuaire public des psychologues inscrits, Faravohitra, Antananarivo, +261 34 72 168 43

Lisitra isam-paritra, hanamarinana fa voasoratra ara-dalana ilay psikolojista alohan'ny hanatonana azy.

ordrepsy.mg

05Izay ataon'i iMahay, sy izay tsy ataony

Izay ataon'i iMahay, sy izay tsy ataony

Izay ataony

Mihaino ny olanao, amin'ny teny malagasy, frantsay na anglisy.

Manondro ohabolana marina, nalaina tamin'ny boky voatondro.

Manolotra horonan-tsary kabary na hira gasy mifandraika amin'ny resaka.

Manoro toerana misy olona azo resahina, sy dingana tsotra azo atao androany.

Izay tsy ataony

Tsy manoratra ohabolana vaovao, tsy mamorona teny nataon'ny razana.

Tsy manao sikidy, tsy mampanantena vintana na fanasitranana.

Tsy mangataka vola na sorona, na oviana na oviana.

Tsy manome toro-hevitra ara-pitsaboana, ara-dalana na ara-bola.